Bạn có một ý tưởng kinh doanh tuyệt vời, đã xác định khách hàng và giá trị cốt lõi (Value Proposition), nhưng câu hỏi quan trọng nhất vẫn là: “Làm sao để kiếm tiền?”.

Cấu trúc mô hình doanh thu (Revenue Model) là yếu tố sống còn giúp doanh nghiệp tồn tại và tăng trưởng. Trong chương trình Startup Base 4.0 – FranchiseVN, đây là một trong những module trọng tâm trong giai đoạn xây dựng Business Model Canvas, giúp founder xác định dòng doanh thu (Revenue Streams) rõ ràng ngay từ đầu.

Bài viết này sẽ giúp bạn:

• Hiểu mô hình doanh thu là gì.

• Các loại mô hình doanh thu phổ biến cho startup.

• Cách lựa chọn mô hình phù hợp với ngành nghề và chiến lược tăng trưởng.

• Ví dụ thực tế để áp dụng ngay.
  
  

Mô Hình Doanh Thu Là Gì?

Mô hình doanh thu là cách doanh nghiệp tạo ra tiền từ khách hàng, bao gồm:

• Nguồn doanh thu: khách hàng trả tiền cho sản phẩm/dịch vụ nào.

• Cách thức thu tiền: trả một lần, trả định kỳ, hoa hồng, quảng cáo…

• Chiến lược giá: định giá theo giá trị, theo chi phí, theo thị trường.

💡 Một mô hình doanh thu tốt phải đảm bảo: bền vững, dễ mở rộng và tối ưu lợi nhuận.

6 Loại Mô Hình Doanh Thu Phổ Biến

• Bán sản phẩm/dịch vụ trực tiếp (Direct Sales)

Khách hàng trả tiền mỗi khi mua sản phẩm/dịch vụ.

• Ưu điểm: Dễ hiểu, dễ triển khai.

• Nhược điểm: Phụ thuộc vào số lượng giao dịch, khó dự đoán dòng tiền.

• Ví dụ: Quán cà phê, cửa hàng bán lẻ, dịch vụ sửa chữa.

• Thu phí định kỳ (Subscription)

Khách hàng trả tiền theo chu kỳ (tháng, quý, năm) để sử dụng dịch vụ.

• Ưu điểm: Doanh thu ổn định, dễ dự báo.

• Nhược điểm: Cần giữ chân khách lâu dài, giảm tỷ lệ hủy đăng ký (churn).

• Ví dụ: Netflix, Spotify, phần mềm SaaS, gói chăm sóc định kỳ.

• Mô hình Freemium + Nâng cấp (Freemium to Premium)

Cung cấp bản dùng thử miễn phí, thu phí khi khách nâng cấp để dùng đầy đủ tính năng.

• Ưu điểm: Dễ thu hút người dùng mới.

• Nhược điểm: Cần tỷ lệ chuyển đổi cao để có lãi.

• Ví dụ: Canva, Zoom, các app năng suất.

• Hoa hồng/Môi giới (Commission)

Thu phí hoa hồng cho mỗi giao dịch thành công trên nền tảng của bạn.

• Ưu điểm: Doanh thu tỷ lệ thuận với số lượng giao dịch.

• Nhược điểm: Cần đủ lượng người dùng để tạo giá trị mạng lưới.

• Ví dụ: Shopee, Grab, Airbnb.

• Quảng cáo & Tài trợ (Advertising & Sponsorship)

Tạo nội dung miễn phí để thu hút người dùng, sau đó bán quảng cáo hoặc gói tài trợ.

• Ưu điểm: Tăng trưởng nhanh nếu có lượng người dùng lớn.

• Nhược điểm: Phụ thuộc vào bên thứ ba, dễ bị biến động giá quảng cáo.

• Ví dụ: YouTube, báo điện tử, kênh TikTok lớn.

• Mô hình Gói Combo & Cross-sell

Bán theo gói kết hợp nhiều sản phẩm/dịch vụ hoặc bán thêm sản phẩm bổ trợ.

• Ưu điểm: Tăng giá trị đơn hàng trung bình (AOV).

• Nhược điểm: Cần thiết kế combo hợp lý, tránh phức tạp quá mức.

• Ví dụ: McDonald’s combo meal, gói chăm sóc trọn gói của spa.

  

Cách Chọn Mô Hình Doanh Thu Phù Hợp

Bước 1: Hiểu khách hàng và hành vi chi trả

• Họ sẵn sàng trả tiền theo hình thức nào?

• Họ ưu tiên chi phí thấp hay trải nghiệm cao cấp?

Bước 2: Xác định chiến lược tăng trưởng

• Bạn muốn doanh thu nhanh (one-time sale) hay bền vững (subscription)?

• Bạn có khả năng duy trì dịch vụ liên tục để giữ khách không?

Bước 3: Thử nghiệm & đo lường

Theo phương pháp Lean Startup, bạn nên thử nhiều mô hình giá ở quy mô nhỏ (pricing test) để xem khách hàng phản ứng thế nào.

Ví Dụ Thực Tế: Học Viên Startup Base 4.0

Chị Mai – mở dịch vụ ăn trưa healthy – ban đầu chỉ bán lẻ theo suất. Sau khi học module Revenue Model trong Startup Base 4.0, chị áp dụng:

• Bán gói combo tuần/tháng để tăng doanh thu định kỳ.

• Cross-sell thêm đồ uống healthy để tăng giá trị đơn hàng.

Kết quả: Doanh thu tăng 35% chỉ sau 2 tháng, chi phí marketing/khách hàng giảm 20%.

Lỗi Thường Gặp Khi Chọn Mô Hình Doanh Thu

• Chỉ dựa vào cảm tính: Không thử nghiệm giá với khách hàng thật.

• Dùng một nguồn doanh thu duy nhất: Dễ bị ảnh hưởng khi thị trường biến động.

• Không tính đến chi phí vận hành: Doanh thu cao nhưng lợi nhuận thấp vì cấu trúc chi phí sai.

Startup Base 4.0 Hỗ Trợ Bạn Ra Sao?

Trong chương trình Startup Base 4.0 – FranchiseVN, bạn được:

• Học cách thiết kế Revenue Model trong Business Model Canvas.

• Nhận template tính điểm hòa vốn & kế hoạch dòng tiền.

• Thử nghiệm nhiều chiến lược giá để tối ưu doanh thu.

🚀 Bạn đã sẵn sàng chọn mô hình doanh thu phù hợp và kiếm tiền thông minh hơn?
👉 Đăng ký ngay Startup Base 4.0 – FranchiseVN để:

• Nhận template Business Model Canvas & Revenue Model miễn phí.

• Được mentor tư vấn cách định giá và xây dựng mô hình doanh thu bền vững.

• Tránh rủi ro lỗ vốn nhờ kiểm chứng trước khi đầu tư.